آشنایی با انواع دندان مصنوعی و انتخاب بهترین آن

42

امروزه بسیاری از افراد دندان های خود را از دست داده اند. این مشکل به یکی از مهم ترین مشکلات زندگی آنان تبدیل شده است. زیرا دندان از دست رفته در زیبایی و تغذیه ی مناسب فرد تاثیر منفی می گذارد. اگر فردی که دندان خود را از دست داده است جوان باشد، راه های جایگزین کننده ی دندان از دست رفته برای او متنوع تر و بیشتر است. اما اگر بیمار ما یک فرد کهنسال باشد، راه های محدودتری به نسبت یک فرد جوان دارد.

یکی از بهترین و محبوب ترین راه های جایگزین کننده ی دندان از دست رفته ایمپلنت دندان است. ایمپلنت روشی نوین، پرکاربرد و بادوام است. اما بسیاری هستند که نمی توانند از این روش استفاده کنند. استفاده از ایمپلنت نیازمند شرایط خاصی است. مثلا فرد باید از استخوان فک کافی برخوردار باشد و شرایط جراحی کردن را داشته باشد. اما اگر به هر دلیلی فرد نتواند از این روش استفاده کند و یا از پس هزینه های آن برنیاید، یکی از معمول ترین و پرمخاطب ترین روش های جایگزین دندان های از دست رفته، دندان مصنوعی است.

دندان مصنوعی انواع مختلفی دارد. به عنوان مثال یکی از انواع دندان مصنوعی، دست دندان است که بیشتر پدربزرگ ها و مادربزرگ های ما با آن زندگی کرده اند. علاوه بر دست دندان، انواع دیگر دندان مصنوعی یا پروتز هم وجود دارند که در ادامه به معرفی آنان و بررسی و مقایسه ی آن ها با یکدیگر می پردازیم. دندان مصنوعی نسبت به ایمپلنت برتری ها و ضعف هایی دارد. از برتری های آن می توان به قیمت مناسب تر و زمان کوتاه تر برای جایگذاری اشاره کرد. اما از ضعف های آن می توان به طول عمر کوتاه تر و عملکرد ضعیف تر اشاره کرد.

اگر دندان خود را از دست داده اید و می خواهید روش مناسب جایگزین کردن آن را پیدا کنید، با ما همراه باشید.

چرا یک فرد دندان خود را از دست می دهد؟

از دست رفتن دندان از دلایل اصلی درخواست برای دندان مصنوعی است. افراد به دلایل متعددی دندان های خود را از دست می دهند که برخی از آن ها عبارت‌اند از؛

  • بیماری های پریودنتال (این مورد از معمول ترین علل از دست رفتن دندان است)
  • کشیدن دندان
  • آسیب و ترومای وارد شده به صورت و فک
  • بهداشت فردی ضعیف و نامناسب
  • کهنسالی (فرد با بالاتر رفتن سن، در معرض از دست دادن دندان قرار می گیرد)
  • پوسیدگی و آسیب دیدگی شدید دندان

اگر یکی از شرایط زیر را دارا باشید در خطر از دست رفتن دندان هستید؛

  • اگر سن شما بالاتر از ۳۵ سال باشد.
  • اگر جنس شما مذکر باشد.
  • افرادی که از سیگار و تنباکو استفاده می کنند بیشتر از دیگران در معرض از دست رفتن دندان هستند.
  • اگر بیماری التهابی آرتروز روماتوئید داشته باشید.
  • اگر بیماری زمینه‌ای فشار خون بالا و یا دیابت داشته باشید.
  • اگر به طور منظم به دندان پزشکی مراجعه نکنید و فرصت این را نداشته باشید که یک متخصص دندان های شما را معاینه کند.
  • در صورتی که از بهداشت فردی ضعیف برخوردار باشید در خطر بیشتر از دست رفتن دندان قرار می گیرید. بهداشت فردی شامل مسواک زدن، نخ دندان کشیدن و سایر مراقبت های روتین می باشد.
دندان مصنوعی

انواع دندان مصنوعی کدام‌‌اند؟

همان طور که گفته شد، دندان مصنوعی انواع مختلفی دارد. هر کدام آن ها مناسب افراد خاص با سبک زندگی و شرایط خاص است. معروف و معمول ترین انواع دندان های مصنوعی عبارت‌اند از؛

دست دندان کامل متحرک (complete denture)

دست دندان کامل یا دندان مصنوعی کامل یک سری کامل دندان برای فک بالا و فک پایین است و قابلیت جابجایی دارد. این نوع دندان مصنوعی متحرک است و می توان آن را از دهان خارج کرد. دندان مصنوعی کامل متحرک ظاهری شبیه به دندان های طبیعی دارد و یک ست کامل را تشکیل می دهد. افرادی که همه ی دندان های خود را از دست داده‌اند می توانند از این روش برای جایگزین کردن همه ی دندان های از دست رفته ی خود استفاده کنند. دندان مصنوعی کامل از نوع سنتی می باشد.

افرادی که از این نوع دندان مصنوعی استفاده می کنند می توانند توانایی جویدن، گزیدن و صحبت کردن خود را باز یابند و همچنین با طبیعی نمودن ظاهر خود، اعتماد به نفس از دست رفته ی خود را تقویت کنند. البته که ظاهر این نوع پروتز نسبت به ایمپلنت کمتر طبیعی است و همچنین عملکرد آن نیز به کیفیت ایمپلنت نمی رسد. اما برای افرادی که نمی خواهند زیاد هزینه کنند و تمایل دارند در کوتاه ترین زمان تمامی دندان های خود را بازگردانند انتخاب فوق العاده ای به نظر می رسد.

بهتر است بدانید که دندان کامل متحرک ممکن است معایبی داشته باشد. اگر فرد لاغر شود، دندان مصنوعی او دیگر متناسب نیست و باید تغییراتی در آن اعمال شود. همچنین در ابتدای جایگذاری دست دندان، فرد مشکلاتی در جویدن و صحبت کردن دارد و تا به آن عادت کند زمان نامشخصی باید سپری شود. البته که برخی بیماران از این که باید دندان های خود را شب از دهان خارج کنند دچار احساس ناخوشایندی می شوند که این هم از معایب دندان مصنوعی کامل متحرک است. همچنین عمر این دندان ها از ایمپلنت کمتر است.

یکی از مهم ترین معایبی که دست دندان دارد، ناتوانی آن در حفظ استخوان فک است. احتمالا می دانید که ایمپلنت شامل یک ریشه ی پیچ مانند تیتانیومی است که در استخوان فک فرو می رود و لثه بر روی آن بخیه می خورد. با این وجود، استخوان فک اطراف ایمپلنت رشد می کند و آن را در جای خود محکم می کند. هنگامی که یک ریشه یا چیزی شبیه به ریشه درون استخوان فک باشد، آن را تحریک به تقسیم می کند و از تحلیل رفتن آن جلوگیری می کند. در دندان مصنوعی کامل چنین اتفاقی نمی افتد و بعد از مدتی و به مرور زمان، استخوان فک تحلیل رفته و صورت دفرمه می شود. در این حالت بیمار دچار پیری زودرس چهره می شود که در بیشتر افراد کهنسال آن را می بینیم. در کلینیک دندان پزشکی دکتر نیکزاد لبخند خود را زیبا کنید.

دندان مصنوعی کامل

دست دندان برای چه کسانی انتخاب قابل قبولی است؟

افرادی که می توانند کاندید مناسبی برای دست دندان باشند عبارت‌‌اند از؛

  • بیماران کهنسال: معمولا بیماران بالای ۶۵ سال تمامی دندان‌های خود را از دست داده‌اند. شاید بپرسید چرا؟ با بالاتر رفتن سن، دندان‌ها به آخر عمر خود نزدیک می‌شوند، مخصوصا در بیمارانی که بیماری‌های زمینه‌ای نیز دارند. البته که مثال نقض در این گروه بسیار است. بسیار است بیمارانی که در سنین ۷۰ سالگی نیز دندان های خود را حفظ کرده اند.
  • بیماران جوان‌تر: برای این گروه، تنها افرادی که به علت مشکلات خاصی مثل تروما و یا بیماری هایی که سبب از دست رفتن تمام دندان ها شده است، می توان از دست دندان استفاده کرد. البته توجه داشته باشید که همان طور که گفته شد، دست دندان از تحلیل استخوان پیشگیری نمی کند و ممکن است صورت فرد دچار پیری زودرس شود.

دندان‌ مصنوعی ثابت نیمه (پارسیل- fixed partial denture-FPD)

به این دسته از دندان های مصنوعی بریج ناکامل بر پایه ایمپلنت نیز گفته می شود. این دندان های مصنوعی از دندان های طبیعی خود فرد و یا ایمپلنت های کاشته شده در دهان به عنوان دندان پایه و حمایت گر استفاده می کنند. بنابراین برای کسانی مناسب هستند که همه ی دندان های خود را از دست نداده اند و یا ایمپلنت برای ساپورت این دندان ها دارند. همان طور که در تصویر مشاده می کنید، FPDها می توانند چند دندان از دست رفته در یک ردیف را با دو ایمپلنت جایگزین کنند.

برخلاف دندان های مصنوعی کامل و ناکامل متحرک، این نوع پروتز را نمی توان از دهان خارج کرد زیرا در جای خود فیکس و ثابت شده‌اند. این دندان های مصنوعی دائمی یک یا چند دندان از دست رفته در یک ردیف را جایگزین می کنند.

دندان مصنوعی ثابت ناکامل چه خوبی هایی دارد؟

این دندان ها نسبت به دندان مصنوعی کامل متحرک خوبی هایی دارد که در ادامه به ذکر آن ها می پردازیم؛

  • دندان مصنوعی متکی بر ایمپلنت نسبت به دست دندان از استحکام بیشتری برخوردار است. زیرا این دندان ازدندان های طبیعی خود فرد و یا از ایمپلنت های کاشته شده حمایت می گیرد.
  • بیمار احساس اعتماد به نفس بالاتری دارد و نسبت به دست دندان از زیبایی طبیعی بیشتری برخوردار است.
  • احساس راحتی بیشتری نسبت به دست دندان می کند زیرا دندان مصنوعی او ثابت است و نه جابجا می شود و نه از دهان خارج می گردد.
  • عمر طولانی تری دارد اگر بیمار از بهداشت عمومی خوبی برخوردار باشد.

دندان مصنوعی ثابت ناکامل چه بدی هایی دارد؟

مثل همه‌ی روش های دیگر، در کنار خوبی‌هایی که یک روش دارد، بدی هایی نیز در آن دیده می‌شود. این بدی‌ها عبارت‌اند از؛

  • تغییراتی در دندان های پایه و حمایت گر خود می دهد که قابل برگشت نیستند. مثلا باید شکل آن ها مناسب دندان پایه بودن بشود.
  • دندان های حمایت گر بیشتر در معرض خطر هستند و ممکن است آسیب ببیند.
  • با وجود بریج احتمال بیماری های پریودنتال در صورت مراقبت نکردن وجود دارد.
  • هزینه ی جایگذاری آن ها نسبت به دست دندان بیشتر است.
دندان مصنوعی ثابت

دندان مصنوعی ناکامل متحرک (removable partial denture)

برخلاف دست دندان که برای جایگزین کردن همه ی دندان ها به کار برده می شود، دندان مصنوعی ناکامل متحرک برای برخی دندان های از دست رفته کاربرد دارد. این دندان های مصنوعی پارسیل تعدادی دندان هستند که به پلاستیکی شبیه به لثه متصل شده اند و می توان آن ها را از دهان خارج و یا مجددا در دهان وارد کرد. با استفاده از آن ها می توانید دندان های از دست رفته ی خود را جایگزین کنید. این روش برای کسانی مناسب است که به هر دلیلی نمی توانند از بریج دندان استفاده بکنند توجه داشته باشید که با استفاده از این نوع پروتز نیز نمی توان استخوان فک را حفظ کرد و بیمار می تواند دچار بدفورمی و پیری صورت بشود.

اوردچر یا دندان مصنوعی بر پایه ایمپلنت (implant-retained denture)

اوردنچر دندان نوعی دندان مصنوعی است که به طور ثابت و همیشگی به دندان های شما متصل نمی شود. این نوع دندان مصنوعی با کلیپس هایی به ایمپلنت می توان آن را هنگام شستشو و یا خواب از دهان خارج کرد. این نوع دندان مصنوعی از دندان های مصنوعی سنتی یا همان دست دندان ها بهتر هستند زیرا از ثبوت بیشتری برخوردارند و به سادگی در دهان تکان نمی خورند و جابجا نمی شوند.

در واقع برای دست دندان چیزی که باعث سر جای خود ماندن آن می شود نیروی مکشی است که بین دندان مصنوعی و لثه ایجاد می شود. اما در اوردنچر این اتصال فیزیکی و توسط پین هایی است که به ایمپلنت متصل می شوند. این دندان ها را باید هر شب از دهان خارج کنید و به طور منظم شستشو دهید.

اوردنچر چه خوبی هایی دارد؟

  • عمر این نوع دندان مصنوعی به نسبت طولانی است. البته که عمر هیچ کدام از این روش ها به بلندی و پایداری ایمپلنت نیست.
  • ظاهر این نوع دندان مصنوعی به نسبت طبیعی تر است و باعث بالاتر رفتن اعتماد به نفس بیمار می شود.
  • جویدن، گزیدن و صحبت کردن بیمار را بهبود می بخشد و باعث می شود کیفیت زندگی او افزایش پیدا کند.

دندان های مصنوعی فوری

دست دندان های سنتی را معمولا ۶ تا ۸ هفته بعد از کشیدن دندان ها ی باقیمانده بر جای می گذارند. اما نوعی دندان مصنوعی وجود دارد که آن را بلافاصله در دهان قرار می دهند و دندان های از دست رفته ی بیمار را جایگزین می کنند. اگر چه این که به سرعت دندان های از دست رفته ی بیمار جایگزین می شود، او را آسوده خاطر می کند، اما مشکلات و دردسرهایی که برای بیمار ایجاد می کند بسیار بیشتر از دندان های مصنوعی سنتی است.

اوردنچر بر پایه ایمپلنت

چگونه از دندان های مصنوعی خود مراقبت کنیم؟

با راهکارهای زیر می توانید عمر دندان مصنوعی خود را افزایش دهید و برای مدتی طولانی تر از آن ها بهره ببرید؛

  • سعی کنید هر شب آن ها را با یک مسواک نرم به آرامی مسواک کنید و از آلودگی ها بزدایید.
  • اگر دندان مصنوعی شما قابلیت خارج شدن از دهان را دارد، آن را شب ها در مایع مخصوصشان که برای نگهداری آن ها ساخته شده است بگذارید.
  • اگر مایع مخصوص نگهدارنده ی آن ها را ندارید می توانید از سرک ی سفید رقیق شده استفاده کنید.
  • در صورت بروز هر گونه مشکل بلافاصله به دندان پزشک خود مراجعه کنید.

منبع: newmouth.com

ممکن است شما دوست داشته باشید
نظر شما چیست؟

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.