چه عواملی ممکن است باعث سیاه شدن لثه شوند؟

65

امروزه کمتر کسی دیده می شود که از اهمیت رعایت بهداشت دهان و دندان آگاه نباشد. افراد حتی اگر در رعایت آن کوشا نباشند ولی اطلاع دارند که در صورت ادامه روند عدم رعایت بهداشت دهان و دندان آن ها دیر یا زود با مشکل رو به رو خواهند شد. جدا از اهمیت سلامت و بعضا تحمل درد در صورت کاهلی در این مسئله، باید در نظر داشت که دریافت خدمات درمانی برای دهان و دندان از پر هزینه ترین روندهای درمانی محسوب می شود. علاوه بر آن نباید زمان زیادی که از شما می گیرد را نادیده گرفت. این عوامل دست به دست هم داده که این نکته بیش از پیش حائز اهمیت باشد. نکته ای که در این موضوع باید در نظر داشت حاکی از این است که وقتی ما راجع به رعایت بهداشت دهان و دندان صحبت می کنیم این مسئله صرفا محدود به دندان های شما نشده و بخش های دیگری را نیز پوشش می دهد. یکی از این بخش ها لثه است. از آنجایی که دندان های هر فرد اصولا در معرض دید است و ما هر روز آن را می بینیم، آن ها توجه بیشتری را به مود جلب می کنند. در طرف دیگر ممکن است از آخرین باری که لثه مود را به طور دقیق بررسی کردیم مدت زمان زیادی گذشته باشد. این موضوع باعث می شود که افراد از اهمیت سلامت این بخش مهم غافل باشند. باید بگوییم که رعایت بهداشت لثه و دقت به آن اگر اهمیت بیشتری از رعایت بهداشت دندان ها نداشته باشد، اهمیتش به هیچ عنوان کمتر نیست. روزانه افراد زیادی به دلیل بروز مشکل در لثه خود با چالش های مختلفی رو به رو می شوند. یکی از این مشکلات که در اینجا می توانیم به آن اشاره کنیم تغییر رنگ و سیاه شدن لثه است. اما چه عواملی می توانند به بروز این پدیده منجر شوند؟ و همچنین سوال دیگری که در اینجا پیش می آید این است که چه عواملی به حادتر شدن این مشکل می انجامد و افراد در مواجهه با این چالش باید چه عکس العملی داشته باشند؟ برای فهمیدن بهتر این موضوعات بهتر است که اول کاربرد کلی و اهمیت لثه را با هم مرور کنیم و سپس به جواب این سوال دست پیدا کنیم. اگر شما هم در این مورد کنجکاو بوده و یا نیاز به اطلاعات بیشتری راجع به آن دارید حتما با ما همراه باشید.

لثه چیست و چه اهمیتی دارد؟

اگر بخواهیم تعریف ساده ای از لثه داشته باشیم می توانیم بگوییم که لثه در واقع یک بافت است که دندان ها را احاطه کرده و از آن ها و استخوان هایی که در زیر آن قرار دارند، محافظت می کند. لثه با اتصال خود به دندان ها یک لایه محافظتی را تشکیل داده تا در اثر آن بتواند از استخوان ها تحت پوشش خود نسبت به عوامل خطرناکی همچون عفونت دندان محافظت کند. این بافت همچنین دندان ها در جای خود نگه داشته و از ریشه های آن نیز محافظت می کند. حال سوال این است که سلامت این بافت تا چه میزانی برای ما اهمیت دارد. همانطور که اشاره کردیم زمانی که از سلامت دهان صحبت می شود، این موضوع فقط داشتن دندان های سالم و سفید محدود نشده و جوانب دیگری را نیز پوشش می دهد. باید گفت که حتی اگر شما دندان های سالمی داشته و دندان هایتان از هر نوع خرابی و فرسودگی عاری است، هیچ تضمینی وجود ندارد که وضعیت لثه های شما نیز به همین صورت باشد. از آن جایی که معمولا بیماری های مربوط به لثه بدون درد هستند عموم افراد تا مدت زیادی متوجه این مسئله نمی شوند. اگر بخواهیم عواملی که احتمال وجود بیماری های مربوط به لثه را افزایش می دهند را ذکر کنیم می توانیم به طور خلاصه به موارد ذیل اشاره کنیم :

  • وجود مداوم طعم بد و بوی نامطبوع در دهان
  • جدا و یا شل شدن دندان های دائمی
  • لثه ای که به راحتی خونریزی می کند
  • لثه متورم، قرمز و یا حساسیت بالای آن
  • لثه ای که نسبت به دندان ها عقب نشینی کرده باشد. برای کسب اطلاعات بیشتر پیشگیری عقب نشینی لثه مقاله ی چه کسانی نیاز به جراحی پیوند لثه دارند؟ در وب سایت دکتر نیکزاد را مطالعه فرمایید.

هر کدام از این موارد این امکان را به وجود می آورد که شما شاید به یک بیماری مرتبط با لثه مبتلا هستید و تا به حال از آن اطلاع نداشتید. با اینکه این مسائل و راه حل های مواجهه با آن حائز اهمیت بسیار زیادی است، در اینجا می خواهیم عوامل بروز یک چالش که تعداد زیادی از افراد با آن دست و پنجه نرم کرده و باعث نگرانی آن ها شده را با هم مرور کرده و ببینیم در مقابله با این مشکل باید چه برخوردی داشته و چه کارهایی انجام دهیم.

لثه چیست

سیاه شدن لثه

به صورت کلی رنگ معمول لثه صورتی است ولی می توان گفت که رنگ لثه هر فرد میپتواند نسبت به دیگران متفاوت باشد و این مسئله به عوامل متعددی وابسته است. به طور خلاصه سیاه و یا تیره شدن لثه می تواند از شرایط پزشکی، مصرف دارو، مصرف دخانیات و یا سبک زندک زندگی افراد ریشه گرفته باشد. باید گفت که در حالت طبیعی رنگ لثه افراد می تواند از صورتی و قرمز تا قهوه ای و مشکی متغیر باشد. ولی تغییر ناگهانی و یا تدریجی رنگ لثه و سیاه شدن آن به ما نشان می دهد که ممکن است سلامت دهان ما در معرض خطر باشد. عوامل مختلفی می تواند به این پدیده منجر شود که سعی می کنیم بیشتر آن ها را بررسی کنیم.

ملانین ( Melanin )

بدن انسان به صورت طبیعی ملانین تولید می کند و هدف از تولید آن به طور میانی رنگ دهی به پوست، مو و چشم های انسان است. هر میزان تولید ملانین در بدن شخص بیشتر باشد، رنگ پوست و مو ویا چشم های فرد تیره تر می شود. پس می تواند نتیجه گرفت که اگر رنگ لثه ی یک شخص قهوه ای تیره و یا سیاه است می تواند نشأت گرفته از میزان تولید بالای ملانین در بدن او باشد. ولی باید در نظر داشت که اگر رنگ لثه در یک بازه زمانی کوتاه تغییر کند و تیره و سیاه شود، بعید است که عاملی همچون ملانین باعث آن باشد و احتمالا دلیلی جز آن ایجاد کننده این مسئله است. البته ناگفته نماند سیاهی لثه ناشی از ملانین بیماری تلقی نمی شود و یک امر ارثی و جغرافیایی است. که به راحتی طی یک الی دو جلسه بصورت کامل درمان می شود.

مصرف دخانیات

مصرف دخانیات می تواند به تغییر رنگ لثه منجر شود. اصطلاحا به این موضوع (smoker’s melanosis) گفته می شود. سلول های مشخصی در بدن وجود دارد که وظیفه تولید ملانین را برعهده دارند. نیکوتین موجود در تنباکو می تواند باعث شود که سلول ها ملانین بیشتری تولید کنند. در نتیجه لثه فرد تیره تر و یا حتی سیاه می شود. این موضوع ممکن است رنگ داخل دهان فرد را به کلی تغییر داده و حتی به مرور رنگ لب نیز تیره و سیاه شود. تحقیقات نشان داده که ترک دخانیات و سیگار رابطه مستقیمی با بهبود تغییر رنگ لثه و دهان دارد.

تأثیر سیگار بر دندان

مصرف دارو

در بعضی موارد مصرف برخی از داروها ممکن است به تغییر رنگ لثه منجر شده و آن را سیاه کند. به عنوان مثال داروی ( minocycline ) که برای درمان برخی عفونت ها استفاده می شود ممکن است یک عارضه جانبی غیر معمول داشته باشد و باعث تغییر رنگ لثه و یا حتی دهان شود. اگر شما هم احساس می کنید که ممکن مصرف دارو باعث تغییر رنگ لثه شما شده حتما با پزشک خود مشورت کنید زیرا که احتمالا داروی جایگزینی برای آن وجود دارد.

آمالگام تاتو

آمالگام تتو (amalgam tattoo) که در زبان فارسی می توان آن را خالکوبی آمالگام خطاب کرد می تواند در هر نقطه ای از دهان ایجاد شود. ظاهر آن تقریبا همانند لکه های سیاه، خاکستری و یا آبی در داخل دهان است. آمالگام در واقع یک ترکیب فلزی است که از آن برای پر کردن دندان و یا ساخت روکش دندان استفاده می شود. اگر در این حین مقداری از این ماده جا به جا شود ممکن است که بعدا در زیر پوست لثه ظاهر شود. اصولا این پدیده نیازی به درمان نداشته و خطری برای سلامتی محسوب نمی شود ولی بهتر است که راجع به آن با دندان پزشک خودتان مشورت کنید.

التهاب لثه

نام اصلی این التهاب ( acute necrotizing ulcerative gingivite ) است که اگر بخواهیم به طور لغوی آن را ترجمه کنیم می توانیم به آن ژنژیویت زخمی نکروزان و یا همان لثه زخمی نکروزان بگوییم. این بیماری در واقع یک نوع التهاب لثه است که می تواند به تب کردن، درد در ناحیه لثه و یا بوی بد دهان منجر شود. این عفونت ممکن است رنگ لثه فرد را تغییر داده و آن را سیاه و تیره کند که در واقع تشکیل یک لایه از بافت مرده روی سطح لثه عامل آن است. این مشکل ناشی از رشد شدید باکتری در دهان فرد است که می تواند از عدم رعایت بهداشت دهان و دندان، استرس، کمبود خواب و یا رژیم غذایی ناسالم نشأت گرفته باشد. نشانه های اولیه این التهاب و عفونت شامل خونریزی لثه، بوی بد دهان، افزایش ترشح بزاق در دهان و یا حس مریضی می باشد. درمان این نوع از التهاب به این صورت است که دندان پزشک شما باید دهان شما را پاک کرده و برای شما آنتی بیوتیک تجویز کند. استفاده از دهان شویه مناسب و رعایت نظافت دندان ها با استفاده از مسواک و نخ دندان می تواند از وقوع دوباره این التهاب و عفونت جلوگیری کند.

بیماری آدیسون

این بیماری که آدیسون نام دارد به طور مستقیم روی غدد فوق کلیوی تاثیرگذار است که عامل ترشح قشر متنوعی از هورمون هاست. این بیماری در این روند اختلال ایجاد کرده و از ترشح مناسب این هورمون ها جلوگیری می کند. از نشانه های اولیه بیماری آدیسون می توانیم به موارد زیر اشاره کنیم :

  • احساس خستگی مفرط
  • احساس بیش از معمول تشنگی
  • کاهش وزن نا خواسته
  • کاهش شدید اشتها
  • تضعیف چشمگیرماهیچه های بدن

پیشرفت بیماری آدیسون در بدن می تواند به مرور باعث شود که لثه و لب های شخص تغییر رنگ داده و تیره و سیاه شود. به این پدیده در پزشکی ( hyperpigmentation ) می گویند.علاوه بر تغییر رنگ لثه و لب این بیماری می تواند عامل ایجاد لکه های سیاه و یا تیره در قسمت های مختلف بدن نیز شود. معمول ترین نقاطی که در اثر بیماری آدیسون تغییر رنگ می دهند و تیره می شوند نقاطی همچون زانوها، آرنج و اطراف زخم های موجود در بدن می باشد. اکثر موارد بیماری آدیسون حاصل وجود اشکال در سیستم دفاعی بدن می باشد که در نتیجه آن بدن به غدد فوق کلیوی حمله کرده و به آن آسیب می زند. اگر برای درمان این بیماری اقدامی صورت نگیرد و به آن فرصت پیشرفت داده شود ممکن است شخص بیمار دچار مشکلات پیچیده ای شده و وارد بحران شود. نشانه های وجود مشکل در این غدد شامل تبخیر شدید آب بدن، تنفس نامنظم، سرگیجه، پریدگی رنگ بدن و یا ایجاد چروک در پوست می باشد. باید بدانید که این بحران جزو شرایط اضطراری پزشکی می باشد.

بیماری آدیسون

سندرم پوتز – جگرز (peutz – jeghers)

این سندروم یک شرایط ژنتیکی محسوب می شود که در نهایت می تواند به ایجاد پولیپ و یا حتی سرطان منجر شود. یکی از نشانه های اولیه وجود این سندروم ظاهر شدن لکه هایی با رنگ آبی تیره و یا قهوه ای تیره می باشد که می تواند به کک و مک شباهت داشته باشد. مکان هایی که ممکن است این لکه ها در آن قسمت ها به وجود بیاید شامل دهان و همچنین پوست نقاطی همچون انگشت دست و یا  پا می باشد. سندروم پوتز –  جگرز و علائم آن به طور معمول در دوران بچگی و سن پایین به وجود آمده و با افزایش سن به مرور زمان از بین می رود. یکی دیگر از نشانه ها و علائم کلیدی این نوع سندروم می تواند خونریزی و یا انسداد روده در سنین پایین باشد. آزمایش و تست ژنتیک می توان نشان دهد که آیا شخص به سندروم پوتز – جگرز مبتلا است و یا خیر.

درمان سیاهی لثه

درمان سیاهی لثه و برطرف کردن آن کاملا منوط به عواملی است که در ابتدا باعث به وجود آمدن این مشکل شده است. برای مثال درمان بعضی از موارد همچون عفونت لثه و یا بیماری آدیسون نیازمند مراجعه به پزشک و دارو درمانی می باشد. ممکن است که عامل تغییر رنگ لثه و سیاه شدن آن مصرف دخانیات و سیگار باشد که در این حالت متخصصین و پزشک شما می تواند شما را راهنمایی کرده و در ترک آن شما را پشتیبانی کند. دندان پزشکان زیبایی ممکن است سفید کردن لثه را برای روشن کردن لثه به شما پیشنهاد دهند. البته که این روش ممکن است به لثه شما آسیب برساند. در نتیجه پیشنهاد می کنیم که اگر قصد امتحان کردن آن را دارید حتما به متخصصین حرفه ای و تأیید شده مراجعه کنید.

در نهایت باید گفت که همانطور که همه می دانیم همیشه پیشگیری مناسب تر و بهتر از درمان است پس پیشنهاد می کنیم که با رعایت بهداشت دهان و دندان و همیچنین داشتن یک رژیم غذایی مناسب و سالم از به وجود آمدن مشکلات و چالش ها در آینده جلوگیری کنید. برای شما سلامتی و روزهای پر از لبخند را آرزو مندیم.

ممکن است شما دوست داشته باشید
نظر شما چیست؟

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.